خبرگزاری مهر، گروه استانها؛امیرماهان محمدی یکتا: در پی آغاز جنگ تحمیلی دشمنان علیه کشورمان که با واکنشهای گسترده در سطح بینالمللی همراه بوده است، فضای اجتماعی و فرهنگی نیز تحت تأثیر قرار گرفته و هنرمندان بهعنوان یکی از حساسترین اقشار جامعه، واکنشهای قابلتوجهی نسبت به این شرایط نشان دادهاند.
این تحولات، علاوه بر پیامدهای سیاسی و امنیتی، بر زیست روزمره مردم و بهویژه بر فعالیتهای فرهنگی و هنری سایه انداخته و موجب شده است که بسیاری از هنرمندان با نگاهی متفاوت، مسئولیت خود را در قبال جامعه بازتعریف کنند.
در چنین فضایی، هنرمندان استان تهران نیز همچون سایر نقاط کشور، سکوت را جایز ندانسته و تلاش کردهاند از طریق ابزارهای هنری، دغدغهها و نگرانیهای خود را بیان کنند، آنها معتقدند هنر، تنها یک ابزار زیباییشناختی نیست، بلکه زبانی عمیق و انسانی برای انتقال تجربهها، احساسات و واقعیتهای جامعه است.
یکی از کارگردانان و نویسندگان فعال سینما و تلویزیون در استان تهران در گفتوگو با خبرنگار مهر تأکید میکند: در روزهایی که فضای عمومی جامعه با اضطراب و پرسشهای جدی روبهرو است، هنرمند بیش از هر زمان دیگری نقش خود را احساس میکند. هنر میتواند پلی میان واقعیت و فهم عمومی باشد؛ پلی که به مردم کمک میکند آنچه را تجربه میکنند، بهتر درک کنند.
او معتقد است که هنر نهتنها وسیلهای برای بیان، بلکه ابزاری برای آرامسازی و ایجاد تعادل روانی در جامعه است.
در مقطعی قرار داریم که بسیاری از اتفاقات در حال شکل دادن به آینده هستند
این هنرمند ادامه میدهد: مردم وقتی اخبار و روایتها گاه متناقض و نگرانکننده میشوند، نیاز دارند صدایی را بشنوند که از جنس انسانیت باشد، نه از جنس هیجانهای زودگذر. این همان جایی است که هنر وارد میدان میشود و نقش خود را ایفا میکند.
وی با اشاره به اهمیت ثبت لحظات تاریخی به خبرنگار مهر میگوید: ما در مقطعی قرار داریم که بسیاری از اتفاقات در حال شکل دادن به آینده هستند، این روزها، صرفاً یک دوره گذرا نیست؛ بلکه بخشی از حافظه تاریخی ماست که باید بهدرستی ثبت و روایت شود.
او معتقد است که تئاتر و سایر هنرهای نمایشی میتوانند بستری برای بازنمایی تجربههای انسانی در چنین شرایطی باشند.
به گفته این کارگردان، یکی از چالشهای مهم در گذشته، ثبت نشدن دقیق بسیاری از وقایع و تجربهها بوده است؛ موضوعی که باعث شده بخشی از تاریخ، یا بهدرستی روایت نشود یا در گذر زمان کمرنگ شود.
او تأکید میکند: امروز وظیفه هنرمندان این است که با دقت، صداقت و بدون پیشداوری، آنچه را بر جامعه میگذرد، ثبت کنند. این کار نهتنها برای امروز، بلکه برای نسلهای آینده اهمیت دارد.
رخدادهایی مانند جنگ باعث میشوند هنرمند نگاه عمیقتری به اطراف خود داشته باشد و آثار معنادارتری خلق کند
در همین حال، برخی دیگر از هنرمندان معتقدند، هنر میتواند بستری برای گفتوگوی واقعی میان افراد و گروههای مختلف جامعه فراهم کند و حتی در شرایط دشوار، هنر نباید متوقف شود؛ بلکه باید خود را با شرایط تطبیق دهد و نقش خود را به شکلی متفاوت ایفا کند.
کمال مقدم، کارگردان سینما در اینباره به خبرنگار مهر میگوید: شاید نمایشگاههای آثار هنری در جریان جنگ کمتر برگزار شوند یا پروژههای سینمایی با تأخیر پیش بروند، اما این بهمعنای توقف هنر نیست، گاهی رخدادهایی مانند جنگ باعث میشوند هنرمند نگاه عمیقتری به اطراف خود داشته باشد و آثار معنادارتری خلق کند.
از سوی دیگر، برخی هنرمندان به جنبههای انسانی این تحولات اشاره میکنند و بر این باورند که در نهایت، آنچه اهمیت دارد، زندگی روزمره مردم و تلاش آنها برای حفظ آرامش و امید است.
مقدم میگوید: با وجود تمام نگرانیها، زندگی همچنان ادامه دارد. مردم کار میکنند، خانوادههایشان را حفظ میکنند و سعی میکنند امید را زنده نگه دارند. این خود، یکی از مهمترین روایتهایی است که باید دیده و ثبت شود.
او تأکید میکند که هنر میتواند این «اصرار بر زندگی» را به تصویر بکشد و به دیگران نشان دهد که فراتر از تمام تنشها، انسانها همچنان به دنبال معنا، امنیت و آرامش هستند.
نقش مسئولانه هنرمندان تهرانی
در مجموع، به نظر میرسد که هنرمندان استان تهران، در مواجهه با شرایط پیچیده و پرتنش، تلاش کردهاند نقش فعال و مسئولانهای ایفا کنند.
آنها با تکیه بر ابزارهای هنری، سعی دارند هم روایتگر واقعیتهای جامعه باشند و هم فضایی برای گفتوگو، همدلی و امید فراهم کنند.
پیامی که از دل این اظهارنظرها بهوضوح قابل دریافت است، تأکید بر اهمیت «انسان» در تمامی معادلات است؛ اینکه فراتر از تحلیلهای سیاسی و رسانهای، باید به زندگی واقعی مردم توجه شود.
هنرمندان بر این باورند که اگر قرار است تصمیمی گرفته شود یا روایتی شکل بگیرد، باید در نهایت به بهبود زندگی انسانها منجر شود.
در پایان، میتوان گفت که هنر، در چنین بزنگاههایی، نهتنها یک ابزار بیان، بلکه یک ضرورت اجتماعی است؛ ضرورتی برای حفظ حافظه جمعی، تقویت همبستگی و ایجاد درکی عمیقتر از واقعیتهایی که جامعه با آنها روبهروست.
