خبرگزاری مهر، گروه استانها، محدثه جوان دلویی؛ جنگ با همه تلخیهایش شیرینیهایی را به همراه داشته است. خلاقیت و زیرکی هنرمندان زبده میتواند تلخکامیها را به شیرینی خوشایندی تبدیل کند. در بحبوحه جنگ رمضان، این بار هم نام هنرمند نامی خراسان شمالی درخشید. همان که از ابتدای جنایتهای اسرائیل در غزه با زبان هنر به سراغ جنایتکاران رفت و با دعوت از هنرمندان دنیا، غم غزه را برای عالم به نمایش گذاشت.
بعد زمانی که در خردادماه سال گذشته میزبان هنرمندان برتر دنیا در جشنوارهای بینالمللی در زمینه کاریکاتور و کارتون بود، شاهد آغاز جنایت اسرائیل علیه مردم شجاع ایران شد و دست به قلم برد و روایت جنگ را با کشیدن کارتون به تصویر کشید.
صحبت از عباس ناصری، هنرمند ۴۷ ساله بجنوردی و کارتونیست بینالمللی است. عباس ناصری تقریباً یکی از بزرگان کاربلد کاریکاتور در سطح جهان است. او سابقه ۳۰ سالهای در قلم زدن دارد. ناصری از ابتدای جنگ رمضان، روایت زیادهخواهیهای رئیسجمهور منحوس آمریکا را به قلم طنز در خبرنامه جنگی منتشر کرده است. آثار او از سوی حوزه هنری انقلاب اسلامی و حوزه هنری خراسان شمالی و در هفته هنر انقلاب اسلامی در متروهای تهران و همچنین در نمایشگاهی در پردیس سینمایی هماگ بجنورد به نمایش برای مردم غیور ایران گذاشته شد.
جرقه تولید کاریکاتور در جنگ ۱۲ روزه
ناصری درباره چگونگی شکلگیری جرقه تولید کاریکاتور در جنگ ۱۲ روزه گفت: برای شرکت در اختتامیه جشنواره بینالمللی هولوساید به عنوان داور به تهران سفر کرده بودم. با آغاز تهاجم علیه ایران و لغو ناگهانی پروازها، در پایتخت ماندگار شدم.
شرایط جنگی نه راه پیش گذاشته بود و نه راه پس. از یک سو پروازها لغو شده بود و از سوی دیگر، هنرمندان خارجی حاضر در جشنواره در بهت و ترس عجیبی بودند.
حضور در کنار آنها برای کاهش حس تنهاییشان، مرا در تهران پابند کرد. اما این محدودیت، به جرقهای برای خلق اثر تبدیل شد که البته بدون دسترسی به آتلیه، اسکنر یا ابزارهای حرفهای، تنها با تکیه بر کاغذ، قلم و دوربین گوشی موبایل، طراحی روزانه را آغاز کردم.
ماحصل این تلاش دوازدهروزه در روزهای آغازین نبرد، با استقبال گستردهای روبهرو شد و اکنون در قالب مجموعهای با عنوان «۱۲ روز ۱۲ کارتون» صفحهآرایی شده و در صف انتشار قرار گرفته است تا سندی دیداری از مقاومت هنرمندانه در برابر تجاوز باشد.
ناصری در پاسخ به این که در دنیای کارتون و کاریکاتور غیر از کمال شریف معروف یمنیها، در ایام جنگ فقط شما در کشور به خلق آثار روی آوردید، گفت: خیر، دوستان دیگری هم هستند. اما به این شکل خبرنامهای و کاریکاتور دیالوگدار مطبوعاتی روزانه (حتی روزهای تعطیل که قطع نشده)، فقط من هستم.
در جنگ ۱۲ روزه هم دست به کار شدید و با هنرتان پیامهایتان را به مردم رساندید. ناصری درباره بازخورد آثارش در جنگ ۱۲ روزه اظهار داشت: در جنگ ۱۲ روزه هر روز یک کار داشتم که کتابش صفحهآرایی شده و در نوبت چاپ با نام «۱۲ روز ۱۲ کارتون» برای ماندگار شدن و ثبت است. در جنگ رمضان روزانه کار تولید میشود و تا امروز ۴۸ شماره از خبرنامه جنگی منتشر شده است که البته در حال اتود طرح چهل و هفتم هستم.
هنر باید فراتر برود
ناصری هدف از ارائه این کاریکاتورها را بیان اخبار روزانه جنگ از زبان طنز دانست و گفت: هدفم تزریق روحیه و ملایم کردن اخبار سخت جنگ است. در شرایط فعلی، کلیشههایی مثل ترسیم بمب یا نمادهای تکراری از مظلومیت غزه دیگر کارکرد خود را از دست دادهاند. ما ۳۰ سال است که در یک جغرافیای مشخص درباره ظالم و مظلوم کار میکنیم، اما هنر باید فراتر برود.
او در خصوص تأثیر ابزار هنر در روایت جنگ بیان کرد: کلاً زبان هنر، زبان ملایم کردن سختیهاست. آرام کردن جامعه و انتقال سریع پیام است.
ناصری از روز ۱۷ اسفند فعالیت خود را آغاز کرده است. شماره چهل و هفتم تازهترین اثر اوست. اولین طرح خبرنامه جنگی در مورد بستن تنگه بود و گفت: حس کردم حیف است روی این حجم از اخبار موجود کار نشود و برای همین ادامه دادم.
او درباره تداوم کار خود گفت: تنها اتفاق هنری روزانه و مستمر ایران «خبرنامه جنگی» است و تا زمانی که جنگ ادامه داشته باشد، امیدوارم بتوانم ادامه دهم.
ناصری در توضیح ابزار کار خود گفت: اتود اولیه را روی کاغذ میکشم و عکس میگیرم و بعد با قلم نوری، اجرای نهایی را با لپتاپ انجام میدهم. تقریباً هر طرح یک شبانهروز زمان میبرد.
نمایشگاهی به مناسبت هفته هنر انقلاب
او درباره بازخورد مخاطبان و مردم به ویژه از برپایی آثارش در متروهای تهران گفت: شنیدم استقبال مخاطبان به گونهای بوده که روزنامه همشهری قصد انتشار تمام شمارههای خبرنامه جنگی را دارد. ضمن اینکه نمایشگاهی هم در پردیس سینمایی هماگ بجنورد به مناسبت هفته هنر انقلاب اسلامی برپا شده است.
«خبرنامه جنگی» با بازنمایی حملات و تنشهای نظامی در منطقه از زاویه طنز، زبان بصری و مطبوعاتی گذشته را در عصر پرشتاب دادههای خبری احیا کرده و مخاطب را با نگاهی تازه به وقایع روز روبهرو میسازد.
او تأکید کرد که تلاش دارد برای روایتگری شرایط ملتهب و خبرخیز منطقه در قالبی نو کارهایی را ارائه دهد. در هفته جاری این آثار در ایستگاههای متروی فرهنگسرا، امام خمینی (ره)، میرداماد و میدان انقلاب اسلامی در معرض دید عموم قرار داده شده است.
دبیری بیش از ۳۵ جشنواره
ناصری درباره رزومه کاری خود گفت: از سال ۱۳۷۵ با مطبوعات کشوری فعالیتام را شروع کردم. از سال ۱۳۸۷ اولین جشنوارهام را در مشهد برگزار کردم و دبیر بیش از ۳۵ جشنواره ملی و بینالمللی بودم. از سال ۱۳۹۰ هم مدیر پایگاه خبری دو زبانه مجله کارتون بودم و هستم و هم اکنون در فضای رسانهای ملی و بینالمللی هستم.
ناصری در پایان درباره دیده شدن آثار خبرنامه جنگی در دنیا و بازخورد هنرمندان کشورهای دیگر، ابراز امیدواری کرد که این آثار بتواند پیام مقاومت مردم ایران را به گوش جهانیان برساند.
