به گزارش خبرگزاری تسنیم؛ آغاز تجاوز نظامی آمریکا به ایران منجر به شکل گیری وضعیت هشداردهندهای را در کشاورزی آمریکا شده است. بسته شدن تنگه هرمز به دنبال تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران در اواخر فوریه 2026، تنها قیمت انرژی را افزایش نداد، بلکه زنجیره تأمین حیاتی کود را نیز با بحران بیسابقهای مواجه کرد.
اختلالی بیسابقه در زنجیره تأمین
این بحران ریشه در ساختار تجارت جهانی دارد. خاورمیانه تأمینکننده نزدیک به 49 درصد صادرات اوره جهان (نوعی کود نیتروژنه حیاتی) و 30 درصد آمونیاک است که همگی از تنگه هرمز عبور میکنند.
قیمت اوره در آمریکا و نیواورلئان ظرف تنها یک هفته بیش از 30 درصد افزایش یافت و از 516 دلار به 683 دلار در هر تن رسید و در برخی مناطق خردهفروشی تا 800 دلار نیز گزارش شده است.
عدم ذخیره کود در آمریکا
انجمن کود آمریکا هشدار داده که ایالات متحده با کمبود حدود 25 درصدی کود مورد نیاز فصل کاشت مواجه است و برخلاف نفت، هیچ ذخیره استراتژیکی برای کود وجود ندارد.
تغییر الگوی کشت و فشار بیسابقه
کشاورزان آمریکایی که از قبل با چهار سال سوددهی منفی دست و پنجه نرم میکردند، اکنون در آستانه فصل کشت با معمایی دشوار روبرو شدهاند.
ذرت به شدت به نیتروژن وابسته است، در حالی که سویا به لطف همزیستی با باکتریها میتواند نیتروژن مورد نیاز خود را از هوا تأمین کند. به همین دلیل، پیشبینی میشود سطح زیر کشت ذرت در آمریکا 1.5 میلیون هکتار کاهش یابد و به همان نسبت به سطح زیر کشت سویا افزوده شود.
وزارت کشاورزی آمریکا تخمین میزند که هزینه کاشت ذرت به 917 دلار در هر هکتار رسیده که یک سوم آن مربوط به کود است. با قیمت فعلی ذرت، کشاورزان قبل از این بحران نیز با ضرر 150 دلاری در هر هکتار مواجه بودند.
از تنگه هرمز تا قیمت مواد غذایی
کارشناسان هشدار میدهند که این بحران تنها به مزارع ختم نمیشود و اثرات آن به صورت زنجیرهای به قیمت مواد غذایی در سراسر جهان منتقل خواهد شد.
به واسطه کاهش تردد در تنگه هرمز 34 درصد از اوره جهان که از کشورهای حاشیه خلیج فارس صادر میشود حالا متوقف شده است و آمریکا نمی تواند در برابر این شوکها مقاومت کند.
همچنین کاهش سطح زیر کشت محصولات پرمصرف و افت عملکرد ناشی از کمبود کود، عرضه جهانی را محدود کرده و تحلیلگران پیشبینی میکنند که قیمت نان، ذرت و روغن در ماههای آینده افزایش چشمگیری پیدا کند.
چرا قیمتها در آمریکا حتی از جهان هم گرانتر شد؟
یک پارادوکس عجیب در بازار کود ایجاد شده است. قیمت اوره در بندر نیواورلئان تقریباً 119 دلار از میانگین جهانی کمتر است . این اختلاف قیمت، یک پدیده خطرناک به نام “اثر مکش” (Suction Effect) ایجاد کرده است.
تاجران بینالمللی ترجیح میدهند محمولههای خود را به بازارهای گرانتری مثل برزیل یا اروپا بفرستند.
درنتیجه حتی همان مقدار محدود کودی که به آمریکا میرسد نیز ممکن است برای سود بیشتر، دوباره صادر شود. این مکانیسم، کمیابی را در بازار داخلی آمریکا تشدید میکند.
کمبود کود فیزیکی در آمریکا
گزارش ها نشان میدهد که آمریکا در شرایطی وارد فصل کاشت میشود که نه تنها با افزایش قیمت، بلکه با پدیده “کمبود فیزیکی” کود مواجه است. این بحران که ریشه در حمله به ایران دارد، عملاً مسیر تجارت جهانی غلات را تغییر خواهد داد و فشار تورمی جدیدی را به اقتصاد جهانی و سفره مردم وارد میکند. کارشناسان معتقدند حتی با فرض بازگشایی فوری تنگه، زمان از دست رفته برای نهادههای کشاورزی این فصل قابل جبران نیست و بخشی از کاهش تولید در سال 2026 قطعی شده است.
انتهای پیام/
